Hendrik IJzerbroot, codenaam Agent 327, is het hoofdpersonage die kenmerken van heldhaftigheid vertoont, maar eerder een antiheld is. Daarbij fungeert Olga Lawina later als heldin omdat zij, weliswaar bijgestaan door Agent 327, de werkelijke problemen oplost. Ook in de eerste verhalen van de reeks was IJzerbroot een onhandige antiheld. Hoewel Agent 327 is bedacht als parodie op James Bond is hij geen vrouwenversierder. Hij reageert eerder een beetje verlegen op de aanwezigheid van vrouwelijk schoon.
De verhalen spelen zich af in nogal eens in de (toenmalige) Nederlandse actualiteit. De sfeer en de humor in de strip verwijzen nadrukkelijk naar Nederlandse plaatsen, reclamespots, televisieseries, stripverhalen, politici en andere Nederlandse culturele fenomenen. Zo spelen veel verhalen zich af in Rotterdam (de woonplaats van Martin Lodewijk) en wordt er regelmatig verwezen naar bekende personen Maria Callas, de zeezeiler Francis Chichester, etc.
In 1966 stelde de toenmalig hoofdredacteur van het stripblad Pep Peter Middeldorp, aan Jan Kruis voor om een strip te maken die een parodie zou zijn op James Bond. Kruis wees dit idee af, maar verwees hem door naar Martin Lodewijk, die de strip begon. Kruis bedacht ook de naam IJzerbrood waar Lodewijk later IJzerbroot van maakte. Agent 327 verscheen datzelfde jaar in weekblad Pep. De voornaam Hendrik ontleende Lodewijk aan de stuntelige politicus van de Boerenpartij Hendrik Koekoek. De achternaam IJzerbroot is waarschijnlijk een verbastering van de naam van de verzetsman Bernardus IJzerdraat.
Agent 327 verscheen in een aantal korte verhalen van 4 pagina’s, die telkens de naam hadden Dossier A, Dossier B, enz. tot Dossier T.
In 1968 kwam het eerste album Dossier Stemkwadrater uit. De verhalen verschenen na het verdwijnen van Pep in 1975, dat samen met Sjors overging in het nieuwe blad Eppo. In 1983 volgde er een lange pauze na het verhaal ‘De schorsing’ (een solo-avontuur van Olga Lawina waarin Agent 327 een bijrol had). Pas in 1990 verscheen ‘Cacoïne en commando’s’, maar de voorpublicatie van dit verhaal werd voortijdig afgebroken. Het is later uitgebracht als volwaardig album. Op 25 mei 2000 begon een nieuw Agent 327-avontuur, ditmaal in het Algemeen Dagblad. Martin Lodewijk ging naar eigen zeggen weer strips tekenen omdat hij niet wilde overlijden als een reclametekenaar, maar liever als striptekenaar. Van 2000 tot en met 2005 verschenen acht nieuwe ’dossiers'. Vervolgens duurde het zo'n tien jaar voor het volgende album uitkwam: De Daddy Vinci Code. Na een voorpublicatie in Eppo verscheen het twintigste album in 2015. In 2021 zijn integrale herdrukken van de albums uitgegeven door Uitgeverij L.
Sinds de heroprichting van het stripblad Eppo in 2009 verschenen er weer regelmatig herpublicaties van Agent 327 in dat blad.
De korte dossiers van Agent 327
1966
Dossier A, Pep nr. 21 1966 (4 pagina’s) – Album: Dossier Dozijn Min Eén, Oberon 1980
Agent 327 moet de Poodles (persiflage op The Beatles) beschermen tijdens hun tournee in Nederland.
Dossier B, Pep nr. 28 1966
Als beste geheim agent krijgt hij een opdracht van de minister van Buitengewone Zaken. Door zijn iets te goed reflexen, wordt de minister ontmaskerd als Boris Kloris, sindsdien een gezworen vijand van Agent 327.
Dossier C, Pep nr. 32 (4 pagina’s)
Agent 327 moet een belangrijke microfilm naar generaal Ofdheze brengen. De film wordt verborgen in zijn holle kies.
Dossier D, Pep, 1966, nr. 39 (4 pagina’s)
De bokser Pölkenbröt, een geheim agent, komt naar Nederland. Om met hem in contact te komen moet Agent 327 tegen hem in de ring gaan vechten, maar Pölkenbröt reageert niet op het wachtwoord.
Dossier E, Pep nr. 46 (4 pagina’s)
Agent 327 krijgt een nieuw snufje: een holster waar het pistool uitspringt als je je arm er hard tegenaan drukt. Als hij later naar de bank gaat om er zijn salaris op te zetten, schrikt hij… Het pistool vliegt uit de holster…
Dossier F, Pep, 1966, nr. 50 (4 pagina’s)
Agent 327 moet op Schiphol een microfilm en opdracht overhandigen aan de contactman Arnold Gregor. Een klein jongetje, dat Gregor heet hoort de oproep en gaat erheen. Boris Kloris, die de plaats van Gregor heeft ingenomen komt te zitten met iets waar hij maar geen code achter kan vinden.
Dossier G, Pep, 1966, nr. 53 (4 pagina’s)
De zeezender Radio Harmonica blijkt een spionagenest. Daarom moet Agent 327 ze zien te stoppen.
1967
Dossier H, Pep, 1967, nr. 7 (4 pagina’s)
Professor Tiggelaar heeft een robot uitgevonden die precies op Agent 327 lijkt. Boris Kloris laat hem onmiddellijk naar de Geheime Dienst gaan om de staatsgeheimen te stelen…
Dossier I, Pep, 1967, nr. 12 (4 pagina’s)
Agent 327 moet voor de Chef even een patat zonder halen. Daarbij wordt hij echter ontvoerd door Fi-Doh en zijn kornuiten, die hem naar hun meester brengen. Zo ontmoet Agent 327 voor het eerst Dr. Maybe (zie: Dossier Stemkwadrater).
Dossier J, Pep, 1967, nr. 19 (4 pagina’s)
Agent 327 moet de contactman in Cocumbuela een microfilm overhandigen, en reist mee met de voetbalploeg Ajakkes die daar een finale moet spelen, met de microfilm verstopt in een bal vol springstof. Voorzichtigheid is geboden, omdat er weer eens revolutie dreigt in Cocumbuela.
Dossier K-1, Pep, 1967, nr. 27 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee, Oberon 1981
Agent 327 moet de president van Brazuela bevrijden die gevangen gehouden wordt in Nederland. Op zijn speurtocht stuit 327 weer op Boris Kloris.
Dossier K-2, Pep, 1967, nr. 28 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
Vervolg op dossier K-1.
Dossier L, Pep, 1967, nr. 34 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Eén
Agent 327 maakt hardhandig kennis met de nieuwe loopjongen Barend, en krijgt vervolgens een dagje vrij. Dan wordt hij echter weer eens ontvoerd door Habraken in opdracht van Dr. Maybe, die hem dit keer martelt met de smartlap "Denk toch altijd met liefd'aan je moeder" van Gerda en Herman Timmerhout (parodie op Gert en Hermien Timmerman). Habraken wordt echter nogal sentimenteel van het nummer waarop hij overloopt…
Dossier M, Pep, 1967, nr. 43 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
IJzerbroot moet de Chef helpen om de Engelse geheim agent James Nulnul (Dubbel 0) te ontvangen. Omdat het maar een saaie boel in Nederland is, besluit de Chef een hinderlaag te ensceneren zodat Agent 327 duidelijk kan maken hoe in Nederland spionnen worden aangepakt.
Dossier N, Pep, 1967, nr. 52 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
Oud en Nieuw. De minister van Buitenlandse Zaken komt met een nieuw apparaat, een scrambler. Het apparaat is door de CIA verstuurd in een oliebol. Als 327 de oliebol naar de radiokamer moet brengen, raakt de oliebol tussen de andere oliebollen…
1968
Dossier Stemkwadrater Pep, 1968, nr. 23-43 (44 pagina’s) Album: Pep stipoteek Dossier Stemkwadrater, 1970
Het eerste lange verhaal van Agent 327. Ook hier ontmoeten we Dr; Maybe (parodie op Dr. No uit James Bond)
Dossier O, Pep, 1968, nr. 48 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
Agent 327 moet naar de Himalaya om daar het verloren gegane supergeheime wapen NL-5 van de meteorologische dienst op te halen. Onder leiding van Sir Edmond Hilarity (parodie op Sir Edmund Hillary) en met Barend beklimt Agent 327 een berg waar de NL-5 moet liggen. Daar aangekomen ontmoeten zij Yeti’s…
Dossier P, Pep, 1968, nr. 49 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
IJzerbroot moet op kantoor verschijnen, incognito zoals altijd. Deze keer zal hij als menselijke kanonskogel naar zijn werk worden afgeschoten.
Dossier Q, Pep, 1968, nr. 50 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
Barend moet voor de avondschool een moeilijke scheikunde-opgave oplossen en vraagt 327 om hulp. IJzerbroot zondert zich een lange periode af en komt uiteindelijk met de oplossing: E=mc².
Dossier R, Pep, 1968, nr. 52 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
Op oudejaarsavond moet 327 een reageerbuisje met de nieuwste, uiterst explosieve, raketbrandstof bewaren. Als IJzerbroot op kantoor struikelt, raakt het buisje verward met het vuurwerk van Barend…
1969
Dossier S, Pep, 1969, nr. 32 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
De Chef en 327 gaan met de voetbalsupporters van Ajakkes naar Columbuela. De generaal van dat land wil dat zijn land de voetbalwedstrijd tegen Ajakkes wint en laat de Chef ontvoeren om dit af te dwingen.
1970
Dossier Leeuwenkuil Pep, nr. 11-32 1970 (44 pagina’s) Album: Dossier Leeuwenkuil, Oberon 1973
Geen vermomming, verstopt in de auto van Barend
Dossier T, Pep, nr. 34 1972 (4 pagina’s) Dossier Dozijn Min Twee
IJzerbroot moet een atleet helpen om het olympisch vuur per vliegtuig over te brengen van Athene naar München. Als onderweg het vuur wordt gedoofd, weet 327 nog net dat er een sigaret is aangestoken met de olympische vlam.
Chronologische lijst van albums van Agent 327
Dossier Dozijn Min Eén (Bevat de Dossiers A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, L), Oberon 1980
Dossier Dozijn Min Twee (Bevat de Dossiers K-1, K-2, M, N, O, P, Q, R, S, T), Oberon 1981
V1 Dossier Stemkwadrater, Pep stipoteek, 1970
V2 Dossier Leeuwenkuil, Oberon 1973
V3+4 Dossier Heksenkring & Dossier Onderwater, Oberon 1977
V5 Dossier Zondagskind, Oberon 1978 (Voor het eerst verschijnt Olga Lawina ten tonele)
V6 Dossier Zevenslaper Dossier Zevenslaper, Oberon 1978
V7 Dossier Nachtwacht, Oberon 1980
V8 De gesel van Rotterdam, Oberon 1981
V9 Drie avonturen: Waar twee ruilen (KV22, Rookbom (KV23), De rest van de wereld min één (V9), Oberon 1982
V10 De ogen van Wu Manchu, De schorsing (KV24), Oberon 1983
V11 De vergeten bom, Oberon 2001
V12 Het pad van de schildpad, De zwarte doos (KV25), Oberon 2001
V13 Cacoïne en commando's, Oberon 2001
V14 De golem van Antwerpen, Oberon 2002
V15 De wet van alles, Oberon 2002
V16 Hotel New York, Oberon 2002
V17 Het oor van Gogh, Oberon 2003
V18 De vlucht van vroeger, Oberon 2005
V19 De Daddy Vinci Code, Oberon 2015
(Bron: Wikipedia)
![Практор 327 [Agent 327]](https://assets.lastdodo.com/image/ld_thumb3_webp/plain/assets/catalog/assets/1/8/f/2/pdf_8f2035e0-2c21-012b-b737-001b63919eb3.jpg)
