Roy Crane is een van de klassieke tekenaars van Amerikaanse krantenstrips en de bedenker van de baanbrekende avonturenstrips 'Wash Tubbs and Captain Easy' en 'Buz Sawyer'. Hij legde de basis voor de conventies en de artistieke benadering van het comic genre. Vele artiesten die avonturenstrips tekenden werden geïnspireerd en beïnvloed door zijn werk.
Royston Campbell Crane werd geboren in 1901 in Abilene en groeide op in Sweetwater, Texas, als zoon van een advocaat en een voormalige schooljuffrouw. De jonge Crane toonde al vroeg interesse in tekenen en cartoons, en tijdens zijn middelbareschooltijd volgde hij een schriftelijke cursus cartoon-tekenen aan de Landon School. Later studeerde hij aan de Chicago Academy of Fine Arts, waar hij collega-cartoonisten Carl Ed en Leslie Turner ontmoette, en aan de Universiteit van Texas.
Crane maakte zijn studie echter niet af en bracht de vroege jaren twintig door met rondtrekken door het Amerikaanse zuidwesten met de spoorwegen als ‘hobo’ (Hij werd weleens gearresteerd – foto).
(Een hobo is een zwerver die deel uitmaakt van de Amerikaanse subcultuur van rondreizende dakloze arbeiders. Het was vanaf het einde van de negentiende tot ver in de twintigste eeuw een bekend verschijnsel in de Verenigde Staten. Hobo's doorkruisten het land door illegaal mee te rijden met goederentreinen. Die treinen reden op sommige plaatsen zo langzaam dat men er zonder veel risico op kon springen).
Om uiteindelijk op een vrachtschip naar Europa te varen. In 1922 vestigde hij zich in New York, kreeg een baan bij de New York World, eigendom van Joseph Pulitzer.
In 1924 benaderde hij Charles N. Landon, een redacteur bij de Newspaper Enterprise Association. Landon en Crane bespraken een strip getiteld Washington Tubbs II, over een kleine, ietwat onhandige medewerker in een kruidenierswinkel. De titel werd ingekort tot Wash Tubbs en de strip debuteerde op 14 april 1924. Na vier maanden was Crane het format van een dagelijkse grap beu en stuurde hij zijn kleine held op zoek naar een schat die ergens op een eiland in de Stille Oceaan begraven lag. De strip ontwikkelde zich vervolgens tot een meeslepend avonturenverhaal, waarin Crane vernieuwingen introduceerde op het gebied van verhaalvertelling, geluidseffecten en lay-out.
In 1927 bracht hij enkele weken door in een circus en reisde naar Mexico en Cuba. Hij gebruikte zijn eigen ervaringen voor zijn stripheld.
Hoewel het verhaal vooral bedoeld was om te lachen, bevatte het ook een opmerkelijk element van gevaar... Crane ontwikkelde zich als tekenaar en zijn talent voor karakterpersonages werd versterkt. Hij had oog voor detail en besteedde veel aandacht aan de achtergrond en de algehele lay-out van elk paneel. Hij was ook een vernieuwer in het gebruik van letters, waarbij hij vetgedrukte letters en uitroeptekens gebruikte om de emoties die al door zijn personages werden uitgedrukt te versterken... Het was Crane die als eerste onomatopeeën in strips gebruikte, door “BAM”, “POW” en “WHAM” toe te voegen aan wat voorheen een bijna volledig visuele woordenschat was. Crane had hier plezier in en gooide af en toe een “KER-SPLASH” of “LICKETY-WOP” ertussen, naast de effecten die later de standaard zouden worden. Woorden en beelden werden middelen om zijn steeds sneller wordende verhaallijnen voort te stuwen.
Met de introductie in 1929 van de brutale avonturier Captain Easy, versterkte Crane het avontuurlijke element en creëerde later een zondagstrip rond Captain Easy. (De Flying Buttress Classics Library van NBM Publishing herdrukte Cranes complete reeks van Wash Tubbs en Captain Easy in een serie van 18 delen).
Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog maakte de komische, opera-achtige setting van Tubbs' avonturen frivool, en de strip kreeg een nieuwe toon. In 1943 overtuigde een aanbod van Hearst's King Features Syndicate Crane ervan om over te stappen en een meer realistische strip te maken, Buz Sawyer. Tevens mocht hij de rechten van zijn nieuwe strip te behouden. Hij liet Wash Tubbs achter in de handen van zijn assistent, Leslie Turner, een jeugdvriend die samen met hem het zwerversleven had gedeeld.
Roy Crane was een uitstekende tekenaar ondanks zijn bedrieglijk cartooneske stijl, introduceerde hij meer illustratieve schaduwtechnieken in de dagelijkse strippagina. Hij ging van lijntekeningen met kruisarcering, vetpotlood op ruw papier naar Benday Dots (rasters) en uiteindelijk naar Craftint Doubletone Paper. Met Craftint-papier verkreeg men, wanneer het met chemische oplossingen werd bewerkt, een of twee lagen diagonale schaduw tinten. Onder Crane's hand leverde deze techniek scènes op met een dramatische sfeer, zoals junglelandschappen die vervagen in de mistige verte. Net als bij Wash Tubbs reisde Crane naar verschillende locaties om onderzoek te doen voor zijn verhaallijnen en visuele elementen.
Buz Sawyer ging in 1943 bij de Amerikaanse marine en vloog als piloot met de befaamde jacht- en duikbommenwerper Douglas SBD Dauntless in het Pacifische gebied, waar hij talloze avonturen beleefde met zijn rechterhand, de schutter en radio-officier Rosco Sweeney. Bus Sawyer beleefd tussendoor ook nog avonturen met vele adembenemende dames. Na de Tweede Wereldoorlog werd Buz als burger een probleemoplosser voor een oliemaatschappij en reisde hij naar verre oorden. Hij trouwde op 13 december 1948 met Christy Jameson en hun zoon Pepper werd geboren in 1951. Buz keerde in de jaren vijftig terug naar de marine en vloog in de jaren zestig met vanaf vliegdekschepen opererende verkennings- en aanvalsvliegtuigen boven Vietnam.
Buz Sawyer verscheen van 1 november 1943 tot 7 oktober 1989. De laatste strip die door Crane werd ondertekend, dateert van 21 april 1979.
Roy Crane overleed in 1977. Zijn beroemde stripverhaal werd voortgezet door zijn assistenten tot 1983, waarna John Celardo het tot 1989 overnam.
