Belgian Congo stamp catalogue

125 items

From November 15, 1908 to June 30, 1960, Belgian Congo, often spelled Belgian Congo, was a colony of Belgium in the area of what is now Congo-Kinshasa. More

From November 15, 1908 to June 30, 1960, Belgian Congo, often also spelled Belgian Congo, was a colony of Belgium in the area of what is now Congo-Kinshasa.

Belgian Congo became a real colony on November 15, 1908. Before that, the area had been ruled as a sovereign state since 1885 under the name Congo Free State by Leopold II.

Working closely with the explorer Henry Morton Stanley and adept diplomacy, Leopold II achieved international recognition of his Congo Free State through a series of bilateral treaties concluded during and after the Berlin Colonial Conference of 1884-1885. The opening up and reclamation of this immense area was initially a heavily loss-making undertaking. When at the end of the 19th century the extraction of rubber quickly gained in importance, the tide turned. The enormous profits from the rubber and ivory trade averted a state bankruptcy and allowed Leopold II to pay for major works to beautify Belgium and to glorify the dynasty (including the Half-Century Triumphal Arch in Brussels, the Palace of the Colonies in Tervuren and the royal promenade in Ostend).

On October 18, 1908, the Chamber of Representatives and the Senate of the Belgian state agreed to annex the Congo Free State, after Leopold II finally gave up his last hopes of keeping a vast privately owned Crown Estate there. From that moment on, the area was called Belgian Congo.

The colony was governed on the basis of the Colonial Charter (1908). The Belgian Colonial Secretary, appointed by the King and assisted by a Colonial Council (Conseil Colonial), was the highest executive power for the colony. The Minister and the Council were both permanently based in Brussels. The Belgian parliament represented the highest legislative power. The highest representative of the colonial administration in the colony was the Governor General. From 1886 to 1926 it resided in Boma and from 1926 in the new colonial capital Leopoldville.

Belgian Congo was administratively divided into four provinces: Leopoldville (or Congo-Kasai), Equateur, Orientale and Katanga. Each province was headed by a vice-governor-general. The administrative reform of 1932 brought the number of provinces to six, each governed by a provincial governor.

The backbone of the colonial administration was the territorial service. Each province was divided into a number of districts (24 in total) and each district into regions (territoires), each of which was headed by a regional administrator, assisted by one or more assistant regional administrators. The regions were further subdivided into numerous chiefs (chefferies), at the head of which the Belgian administration appointed 'traditional chiefs' (chef coutumier). The regional administrator and his assistants were expected to inspect their area regularly and prepared annual reports for the provincial administration. In the case of justice, in addition to a European judicial system, there was also a system of native courts (tribunaux indigènes), presided over by the traditional chiefs, but always under the control of the colonial administration.

Order in the colony was maintained by the Public Wehrmacht (Force Publique), a locally recruited army under Belgian command. It was not until the 1950s that units of the Belgian army were also stationed in the Belgian Congo - including in Kamina.

The colonial state was referred to by the natives as "bula matari". Bula matari, or "Breaker of Stones," was the nickname originally given to Stanley, who used dynamite extensively in the construction of the first roads to crush the rocks. Colloquially, the term "bula matari" refers to the irresistible and coercive power of colonial authority.

The takeover of Congo by Belgium was characterized on the one hand by continuity. Thus the last governor-general of the Congo Free State, Baron Wahis, remained in service as governor-general of the Belgian Congo and with him the majority of the administration. The emphasis also remained on the economic opening up of the massive Congo basin and in particular of the ore-rich Katanga, which moreover had to be defended against British claims, whether alleged or not. At the same time, major changes were made. In this way the unbridled and often violent economic exploitation, which mainly the private concession companies were guilty of, was curbed. The Colonial Charter explicitly forbade any form of forced labour. In reality, however, forced labour, in various forms and degrees, continued to exist until after the Second World War. However, gradually more resources were made available for education and health care.

Belgian Congo was directly involved in both world wars. During the First World War, a protracted stalemate between the Public Wehrmacht and the German Colonial Army in German East Africa was broken by a joint British-Belgian offensive in 1916. The Public Wehrmacht under the command of General Tombeur achieved a important victory by conquering Tabora (Tanzania). After the war, Belgium was rewarded for the participation of the Public Wehrmacht in the East African campaign: it acquired a mandate from the League of Nations over the former German colony of Ruanda-Urundi. During the Second World War, the Belgian Congo was a crucial source of income for the Belgian government in exile in London.

The Belgian colonial policy from 1908 to 1959 pursued two main objectives: economic development and the 'civilization mission'. The economic opening up was vigorously tackled after the First World War. The mining sector (copper and cobalt in Katanga, diamond in Kasai, gold in Ituri) and the transport infrastructure (railways Leopoldville-Matadi, Elisabethstad-Francquihaven) were central. In order to attract the necessary capital, the colonial government left the large private companies (Société Générale) free to a large extent. In this way, with the active support of the territorial administration, they were able to recruit the necessary labor force in the Congolese interior.

In the agricultural field, the colonial government stimulated a radical rationalization of production. The so-called 'terres vacantes' - the land that was not demonstrably in use by the native peoples - automatically fell to the state, which then often allotted them in concession to European companies or individual white proprietors (colons). This created an extensive plantation economy (rubber, palm oil). At the same time, after the First World War, the system of compulsory cultures was introduced, forcing Congolese farmers to grow certain cash crops (cotton, coffee) for the European market. Administrative officials and state agronomists were charged with supervising Congolese farmers who tried to evade the duty cultures. Beginning in 1933, a purposeful attempt was made to transcend subsistence farming by creating a class of native commercial farmers through the "paysannat indigène" program, whereby farming families were allocated quasi-private land. The "Institut National des Etudes Agronomique du Congo belge" (INEAC) in Yangambi (province Orientale) focused on the selection of seeds and crops and the promotion of scientifically sound agriculture. The involvement of the native population in the capitalist production process played an important role in the spread of the money economy in the Belgian Congo. Since the state wanted to levy taxes, it also benefited from the fact that as many Congolese as possible could earn money by selling their labor or the product of their labor for the benefit of the colonial economy.

The explosive economic development of the 1920s made Belgian Congo one of the largest copper ore producers in the world. In 1926 the "Union Minière du Haut Katanga" exported more than 80,000 tons of copper ore, a significant part of which was processed in Belgium at Hoboken. In 1928, King Albert I visited Belgian Congo to officially open the Bukama-Francquihaven railway - the final piece in the 'voie nationale' that made it possible to transport copper ore from Katanga to the Atlantic Ocean port of Matadi. However, the economic crisis of the 1930s hit the Congolese economy particularly hard as international demand for raw materials and agricultural products collapsed. Within a few years, the workforce in the Katangese mining industry was halved. From the end of the 1930s, a slow recovery took shape. During World War II, production was significantly ramped up and aligned with the Allied war effort, the most famous example being uranium from the Shinkolobwe mine, which was supplied to the Americans by the "Union Minière" for the Manhattan project.

After the Second World War, the government decided to deal more directly with the economic development of the colony and also to put new emphasis on social housing, energy supply and health infrastructure. An ambitious ten-year plan was launched in 1949, which was one of the reasons for strong economic growth in the 1950s and from which broader Congolese populations began to benefit for the first time. It was not until 1953 that the Congolese were granted the right to acquire private immovable property in their own name. Especially in the larger cities (Leopoldstad, Elisabethstad, Stanleystad, Luluaburg) a small Congolese middle class gradually started to develop, albeit still limited.

The self-proclaimed 'civilization mission' of the Belgian colonizer went de facto hand in hand with economic opening up. Conversion, education and health care were goals in themselves, but at the same time they also served the integration of what were then called the 'primitive natural peoples' in a western concept of society and their efficient employability in the western economic process.

Efforts in education and health care have been impressive. At the end of the colonial period, Belgian Congo had the highest participation in primary education in all of Black Africa. The expansion of health care, with a relatively high number of available hospital beds and countless medical aid posts spread far into the interior, was exemplary in many respects.

Due to the close intertwining of economic development and 'civilization work' and because state officials, missionaries and the white cadres of the large companies often provided each other hand-and-span services in the field, the image has grown that Belgian Congo is de facto governed. was created by the trinity of King-Church-Capital (the colonial state, the Catholic missions and the Société Générale).

Until the 1950s, too, a patronizing attitude was leading in the field of education. Primary education was left entirely to the Catholic missions and expanded strongly, especially after the First World War. In addition, attention was paid exclusively to vocational training and practical education. It was important to train sufficiently skilled clerks for the administration and professionals for the industry. At the linguistic level, the use of French was promoted and of Lingala, a commercial lingua franca that quickly spread through the Public Defense Forces. Until after the Second World War, secondary education was hardly considered, except for the training of black clergy.

Automatic translation Click here for the original text

Hide original text

Belgisch-Congo, vaak ook Belgisch-Kongo geschreven, was van 15 november 1908 tot 30 juni 1960 een kolonie van België in het gebied van het huidige Congo-Kinshasa.

Belgisch-Congo werd op 15 november 1908 een echte kolonie. Voordien was het gebied sedert 1885 onder de naam Kongo-Vrijstaat door Leopold II geregeerd als soevereine staat.

Door een nauwe samenwerking met de ontdekkingsreiziger Henry Morton Stanley en dankzij handige diplomatie, verkreeg Leopold II internationale erkenning van zijn Kongo-Vrijstaat door een reeks bilaterale verdragen gesloten tijdens en na de Koloniale Conferentie van Berlijn van 1884-1885. De ontsluiting en ontginning van dit onmetelijke gebied was aanvankelijk een zwaar verlieslijdende onderneming. Toen aan het einde van de 19e eeuw de winning van rubber snel aan belang won, (opkomende automobielnijverheid) keerde het tij. De enorme winsten uit de rubber- en ivoorhandel wendden een staatsbankroet af en lieten Leopold II toe grote werken te bekostigen ter verfraaiing van België en ter verheerlijking van de dynastie (onder meer de Halve-eeuwfeest-triomfboog in Brussel, het Paleis der Koloniën in Tervuren en de koninklijke promenade in Oostende).

Op 18 oktober 1908 stemde de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat van de Belgische staat ermee in om Kongo-Vrijstaat te annexeren, nadat Leopold II zijn laatste hoop om er een uitgestrekt Kroondomein in privé-bezit te houden eindelijk had opgegeven. Het gebied werd vanaf dat moment Belgisch-Congo genoemd.

De kolonie werd bestuurd op basis van het Koloniale Charter (1908). De Belgische minister van Koloniën, benoemd door de Koning en bijgestaan door een Koloniale Raad (Conseil Colonial), vormde de hoogste uitvoerende macht voor de kolonie. De minister en de Raad zetelden beide permanent in Brussel. Het Belgische parlement vertegenwoordigde de hoogste wetgevende macht. De hoogste vertegenwoordiger van de koloniale administratie in de kolonie was de gouverneur-generaal. Van 1886 tot 1926 zetelde die in Boma en vanaf 1926 in de nieuwe koloniale hoofdstad Leopoldstad.

Belgisch-Congo was administratief ingedeeld in vier provincies: Leopoldville (of Congo-Kasai), Equateur, Orientale en Katanga. Aan het hoofd van elke provincie stond een vice-gouverneur-generaal. De administratieve hervorming van 1932 bracht het aantal provincies op zes, elk bestuurd door een provincie-gouverneur.

De ruggengraat van de koloniale administratie vormde de territoriale dienst. Iedere provincie was ingedeeld in een aantal districten (24 in totaal) en ieder district in gewesten (territoires), aan het hoofd waarvan telkens een gewestbeheerder stond, bijgestaan door één of meer assistent-gewestbeheerders. De gewesten waren verder onderverdeeld in talrijke hoofdijen (chefferies), aan het hoofd waarvan de Belgische administratie 'traditionele chefs' (chef coutumier) aanstelde. De gewestbeheerder en zijn assistenten werden geacht hun gebied geregeld te inspecteren en maakten jaarlijkse verslagen op voor de provinciale administratie. Inzake rechtspraak bestond er naast een Europees gerechtelijk apparaat ook een stelsel van inlandse rechtbanken (tribunaux indigènes), voorgezeten door de traditionele chefs, maar steeds onder de controle van het koloniaal bestuur.

De orde in de kolonie werd gehandhaafd door de Openbare Weermacht (Force Publique), een lokaal gerekruteerd leger onder Belgisch commando. Pas in de jaren vijftig werden ook eenheden van het Belgisch leger in Belgisch-Congo gelegerd - onder meer in Kamina.

De koloniale staat werd door de inlanders aangeduid met de term "bula matari". Bula matari, of "breker van stenen", was de bijnaam die oorspronkelijk aan Stanley was gegeven, omdat die bij de aanleg van de eerste wegen veelvuldig gebruik liet maken van dynamiet om de rotsen te verbrijzelen. Overdrachtelijk verwijst de term "bula matari" naar de onweerstaanbare en dwingende kracht van het koloniale gezag.

De overname van Congo door België werd enerzijds gekenmerkt door continuïteit. Zo bleef de laatste gouverneur-generaal van de Kongo-Vrijstaat, baron Wahis, in dienst als gouverneur-generaal van Belgisch-Congo en met hem het merendeel van de administratie. Ook bleef de klemtoon liggen op de economische ontsluiting van het massieve Congo-bekken en in het bijzonder van het ertsrijke Katanga, dat bovendien tegenover al dan niet vermeende Britse aanspraken verdedigd diende te worden. Tegelijk werden ingrijpende veranderingen doorgevoerd. Zo werd de ongebreidelde en vaak gewelddadige economische exploitatie, waar voornamelijk de private concessie-maatschappijen zich schuldig aan maakten, ingetoomd. Het Koloniale Charter verbood expliciet elke vorm van dwangarbeid. In de realiteit echter bleef dwangarbeid, in verschillende vormen en gradaties, voorkomen tot na de Tweede Wereldoorlog. Wel werden geleidelijk meer middelen vrijgemaakt voor onderwijs en gezondheidszorg.

Belgisch-Congo was direct betrokken in de beide wereldoorlogen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een langdurige pat-stelling tussen de Openbare Weermacht en het Duitse koloniale leger in Duits-Oost-Afrika doorbroken door een gezamenlijk Brits-Belgisch offensief in 1916. De Openbare Weermacht onder het bevel van generaal Tombeur behaalde in september 1916 een belangrijke overwinning door de verovering van Tabora (Tanzania). Na de oorlog werd België beloond voor de deelname van de Openbare Weermacht aan de Oost-Afrikaanse campagne: het verwierf van de Volkenbond een mandaat over de voormalige Duitse kolonie Ruanda-Urundi. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Belgisch-Congo een cruciale inkomstenbron voor de Belgische regering in ballingschap in Londen.

De Belgische koloniale politiek van 1908 tot 1959 streefde in twee hoofddoelstellingen na: de economische ontsluiting en de 'beschavingsmissie'. De economische ontsluiting werd na de Eerste Wereldoorlog krachtdadig aangepakt. De mijnsector (koper en kobalt in Katanga, diamant in Kasai, goud in Ituri) en de transportinfrastructuur (spoorlijnen Leopoldstad-Matadi, Elisabethstad-Francquihaven) stonden centraal. Om het benodigde kapitaal aan te trekken, liet de koloniale overheid de grote privé-maatschappijen (Société Générale) daarbij in grote mate vrij. Zo konden ze met de actieve steun van het territoriaal bestuur de nodige arbeidskrachten rekruteren in het Congolese binnenland.

Op landbouwgebied stimuleerde de koloniale overheid een ingrijpende rationalisatie van de productie. De zogenaamde 'terres vacantes' - de gronden die niet aanwijsbaar in gebruik waren van de inlandse volkeren - vielen automatisch aan de staat toe, die ze dan vaak in concessie toewees aan Europese maatschappijen of individuele blanke uitbaters (colons). Zo ontstond een uitgebreide plantage-economie (rubber, palmolie). Tegelijk werd na de Eerste Wereldoorlog ook het systeem van de verplichte culturen ingevoerd, dat de Congolese landbouwers dwong bepaalde marktgewassen (katoen, koffie) te telen voor de Europese markt. Bestuursambtenaren en staats-agronomen werden belast met het toezicht van Congolese landbouwers die zich aan de plicht-culturen trachtten te onttrekken. Vanaf 1933 werd een doelgerichte poging ondernomen de subsistentie-landbouw te overstijgen door een klasse van autochtone commerciële landbouwers te vormen door middel van het "paysannat indigène"-programma, waarbij landbouwersgezinnen grond in quasi-privébezit kregen toegewezen. Het "Institut National des Etudes Agronomique du Congo belge" (INEAC) in Yangambi (province Orientale) legde zich toe op de selectie van zaden en gewassen en op het propageren van een wetenschappelijk verantwoorde landbouw. De inschakeling van de autochtone bevolking in het kapitalistische productieproces speelde een belangrijke rol in de verspreiding van de geldeconomie in Belgisch-Congo. Aangezien de staat belastingen wenste te heffen, had hij er ook baat bij dat zo veel mogelijk Congolezen geld konden verdienen door hun arbeid of het product van hun arbeid te verkopen ten dienste van de koloniale economie.

De explosieve economische ontwikkeling van de jaren twintig maakte van Belgisch-Congo een van de grootste kopererts-producenten ter wereld. In 1926 exporteerde de "Union Minière du Haut Katanga" meer dan 80.000 ton kopererts, waarvan een belangrijk deel in België verwerkt werd te Hoboken. In 1928 bracht koning Albert I een bezoek aan Belgisch-Congo om de spoorlijn Bukama-Francquihaven officieel te openen - het sluitstuk in de 'voie nationale' die het mogelijk maakte het kopererts vanuit Katanga tot de Atlantische Oceaan-haven van Matadi te transporteren. De economische crisis van de jaren dertig trof de Congolese economie echter bijzonder hard doordat de internationale vraag naar grondstoffen en landbouwproducten instortte. Binnen enkele jaren werd de personeelsbezetting in de Katangese mijnindustrie gehalveerd. Vanaf het einde van de jaren dertig tekende zich een langzaam herstel af. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de productie dan weer aanzienlijk opgevoerd en afgestemd op de geallieerde oorlogsinspanning, met als bekendste voorbeeld het uranium van de Shinkolobwemijn, dat door de "Union Minière" aan de Amerikanen werd geleverd voor het Manhattanproject.

Na de Tweede Wereldoorlog besloot de overheid zich meer direct met de economische ontwikkeling van de kolonie bezig te houden en ook nieuwe accenten te leggen, voornamelijk inzake sociale woningbouw, energievoorziening en gezondheidsinfrastructuur. In 1949 werd een ambitieus tienjarenplan gelanceerd dat mede aan de basis lag van een sterke economische groei in de jaren vijftig en waarvan voor het eerst ook bredere Congolese bevolkingslagen begonnen te profiteren. Pas in 1953 werd de Congolezen het recht verleend in eigen naam onroerende privé-eigendom te verwerven. Vooral in de grotere steden (Leopoldstad, Elisabethstad, Stanleystad, Luluaburg) begon zich geleidelijk een weliswaar nog beperkte Congolese middenstand te ontwikkelen.

De zelf-verklaarde 'beschavingsmissie' van de Belgische kolonisator ging de facto hand in hand met de economische ontsluiting. Bekering, onderwijs en gezondheidszorg waren doelen op zichzelf, maar dienden tegelijk ook de integratie van wat men toen de 'primitieve natuurvolkeren' noemde in een westers samenlevingsconcept en hun efficiënte inzetbaarheid in het westerse economische proces.

De inspanningen op het vlak van onderwijs en gezondheidszorg waren indrukwekkend. Aan het einde van de koloniale periode kende Belgisch-Congo de hoogste deelname aan lager onderwijs van heel Zwart-Afrika. Ook de uitbouw van de gezondheidszorg, met een relatief hoog aantal beschikbare ziekenhuisbedden en talloze medische hulpposten verspreid tot diep in het binnenland, was in vele opzichten voorbeeldig.

Door de nauwe verwevenheid van de economische ontwikkeling en het 'beschavingswerk' en doordat staatsambtenaren, missionarissen en de blanke kaders van de grote maatschappijen elkaar op het terrein vaak hand-en-span diensten verleenden, is het beeld gegroeid dat Belgisch-Congo de facto bestuurd werd door de drie-eenheid van Koning-Kerk-Kapitaal (de koloniale staat, de katholieke missies en de Société Générale).

Ook op onderwijsgebied was tot in de jaren vijftig een bevoogdende houding toonaangevend. Het lager onderwijs werd volledig overgelaten aan de katholieke missies en kende, zeker na de Eerste Wereldoorlog, een sterke uitbreiding. Daarnaast ging de aandacht uitsluitend uit naar de beroepsvorming en praktisch onderricht. Het was van belang voldoende geschoolde klerken voor de administratie en vaklui voor de industrie te vormen. Op taalkundig vlak werd het gebruik van het Frans gepropageerd en van het Lingala, een commerciële lingua franca die via de Openbare Weermacht snel verspreiding vond. Aan secundair onderwijs werd tot na de Tweede Wereldoorlog nauwelijks gedacht, tenzij voor de opleiding van zwarte geestelijken.

Number of stamps

125

Number of related items

Oldest item

Stanley Falls (1909)