Chris Rea tells the story of the blues in 137 songs
137 songs, more than 50 photos and illustrations, 11 CDs and as many works of art, a DVD, extensive historical information: if we take the concept of opus magnum out of the closet, let it be for this unique EarBook by Chris Rea. No career overview, no collection of bootlegs and b-sides, but a real history of the blues.
Chris Rea, wasn't that that slick yup of "Josephine", "On the Beach" and other rippling hits from the 80s? Indeed, but since the man has faced death (cancer), he has resolutely taken a different path. With the release of "Stony road" in 2002, he actually managed to appeal to blues fans, including the trade press. Reason enough to deepen his love for the blues, as it were to the bone. Each of the eleven CDs deals with a period or a movement, from the primeval times of the blues to Motown and seventies pop. While Chris Rea only sings his own songs, which at most occasionally refer to well-known material, and the sound quality is simply superior. Especially on the first records this results in a beautiful musical universe that stretches from the African coasts to deep in the American interior.
On the first album "Beginnings", Rea explores the roots of the blues, both musically and in terms of content. The sound of African instruments such as the kora and the flute flows organically into the sound of banjos and acoustic guitars, creating an almost mystical sound at times. Meanwhile, the singer tells the story of the slaves ('Whiteman coming'), the earliest black churches ('Praise the lord') and the devil, who simultaneously seduces and frightens, symbol of the pernicious music that the blacks created according to their white masters .
"Country Blues" evokes the early years of the real blues. We hear crackling vinyl, Rea's deep, smoky voice, a harmonica, dragging guitars and plucking banjos. The lyrics are about steam trains, life in Memphis, booze and the Ku Klux Klan. From time to time Chris Rea looks forward to the sixties, when English musicians would rediscover the blues and corrupt it into rock. 'If you got a friend in Jesus' seems like a distant prequel to' Satisfaction '(Rolling Stones),' Head out on the highway 'from' Albatross' (Fleetwood Mac) and 'Ticket for Chicago' actually from 'Roll over lay down (Status Quo). Like Martin Scorcese's equally ambitious documentary series ("The Blues", every Saturday night on BBC2), this music opens the eyes to the historical links between the different music genres that have emerged in the 20th century.
"I've learned from Taj Mahal, Senegal and Satchmo" Chris Rea sings on the third record "Louisiana & New Orleans". We hear Dixieland and second line rhythms, but also howling Cajun, interpreted very credibly in French by Rea. Again he makes the link with the present: "Baby come home" is already quite close to the clean pop that made the singer great.
On "Electric Memphis Blues" the band actually goes fully electric. "Born bad" and "Hobo love blues" are archetypal blues classics, also lyrically, and yet also new, contemporary songs. "Pass me by" even floats on a reggae beat, another derivative of the blues. In "Electric Guitar," Chris Rea expresses his love for the guitar, the instrument so dear to him that he also honors it as a painter. The singer has lived alternately in his studio and his studio in recent years and this EarBook is the ideal medium to disseminate his painting and music work together. The figurative paintings, usually built around a guitar, are depicted on the CD sleeves.
"Texas Blues" is a much softer record, foreshadowing what would later become country, and then country rock. You'd swear Ry Cooder was around, or Gram Parsons. But it is "Blind Willie" (Johnson) who has inspired us all, Chris Rea sings. "You made us see what we can only dream about."
The most recognizable, popular blues is on "Chicago Blues". B.B. King would have enjoyed mixing in the jam sessions, even if the rhythm here takes precedence over the solos. In "She's a Whole Heap of Trouble", Rea flirts with the guitar from Prince's "Kiss", another nod to later musical developments. The seventh record is a collection of "Blues ballads" and is rather boring after the excitement and variety of what we have heard so far. Chris Rea has suddenly become a nightclub singer and is accompanied by a drummer who almost exclusively handles the brushes. Romantic souls will be moved by the fragile saxophone sounds, but a full CD would not have been necessary for this subcategory. By the way, CD 8, "Gospel, Soul & Motown", contains even more ballads, in addition to songs that could have been on the hit albums from the 80s, but also genuine soul songs embellished with kora sounds. "Let me in" is pure JJ Cale. Not the most authentic, but the most varied record.
"Celtic & Irish Blues" starts with a long drawn-out instrumental composition, Mark Knopfler goes folk, and those melancholic vibrations permeate the entire album. We recognize traditional English tunes, a scrap of Pogues, violin sounds twisting around the guitar work, Chris Rea dreaming away and thinking back to his childhood. That too is the blues.
"Screw you and your deep blue sea": It is the most striking title on the tenth record, a reference to Rea's past as a successful singer. 'Latin Blues' includes reggae (the oppressive protest song 'Hey gringo') as well as rumba (the equally poignant 'Immigration blues'), bossanova, salsa, chachacha and echoes of flamenco, all à la Rea, every time that raspy voice, the lyrics honest and poetic, the wise observations of a man who knows what life has to offer. A surprising collection of very catchy songs.
And that actually also applies to "60s & 70s", a collection of solid hit songs like Chris Rea that must have once had in mind but never been able to perform like that due to circumstances. 'Got to be moving' is his 'You really got me', 'My baby told me' his 'My girl', 'Yes I do' are 'What a fool believes', and so every track evokes memories of great pop classics . But in essence all blues of course, as Chris Rea miraculously revives them. Opus magnum, tour de force, pièce de résistance: in Dutch, only the word masterpiece comes to mind for "Blue Guitars".
This text has been translated automatically from Dutch
Click here for the original text
Chris Rea vertelt het verhaal van de blues in 137 liedjes
137 liedjes, meer dan 50 foto’s en illustraties, 11 cd’s en evenveel kunstwerkjes, een dvd, uitgebreide historische informatie: als we het begrip opus magnum dan toch eens uit de kast halen, laat het dan voor deze unieke EarBook van Chris Rea zijn. Geen carrièreoverzicht, geen verzameling bootlegs en b-kantjes maar een heuse geschiedenis van de blues.
Chris Rea, was dat niet die gladde yup van ‘Josephine’, ‘On the beach’ en andere kabbelende hits uit de jaren ’80? Inderdaad, maar sinds de man de dood in de ogen heeft gezien (kanker), is hij resoluut een andere weg ingeslagen. Met de release van ‘Stony road’ in 2002 wist hij zowaar de bluesliefhebbers te bekoren, en dus ook de vakpers. Reden genoeg om zijn liefde voor de blues verder uit te diepen, als het ware tot op het bot. Elk van de elf cd’s behandelt een periode of een stroming, van de oertijd van de blues tot Motown en seventies pop. Terwijl Chris Rea toch uitsluitend eigen nummers zingt, die hooguit af en toe verwijzen naar bekend materiaal, en de klankkwaliteit zonder meer superieur te noemen is. Vooral op de eerste platen resulteert dat in een prachtig muzikaal universum dat reikt van de Afrikaanse kusten tot diep in de Amerikaanse binnenlanden.
Op het eerste album ‘Beginnings’ exploreert Rea de wortels van de blues, zowel muzikaal als inhoudelijk. De klank van Afrikaanse instrumenten als de kora en de fluit vloeit organisch over in het geluid van banjo’s en akoestische gitaren, zodat bij momenten een haast mystieke sound ontstaat. De zanger vertelt intussen het verhaal van de slaven (‘Whiteman coming’), de vroegste zwarte kerken (‘Praise the lord’) en de duivel, die tegelijk verleidt en afschrikt, symbool van de verderfelijke muziek die de zwarten volgens hun blanke meesters creëerden.
‘Country Blues’ evoceert de beginjaren van de échte blues. We horen krakend vinyl, Rea’s diepe, doorrookte stem, een mondharmonica, slepende gitaren en tokkelende banjo’s. De teksten gaan over stoomtreinen, het leven in Memphis, drank en de Ku Klux Klan. Af en toe blikt Chris Rea al vooruit naar de sixties, toen Engelse muzikanten de blues zouden herontdekken en verbasteren tot rock. ‘If you got a friend in Jesus’ lijkt een verre prequel van ‘Satisfaction’ (Rolling Stones), ‘Head out on the highway’ van ‘Albatross’ (Fleetwood Mac) en ‘Ticket for Chicago’ zowaar van ‘Roll over lay down’ (Status Quo). Net als de al even ambitieuze documentairereeks van Martin Scorcese (‘The Blues’, iedere zaterdagnacht op BBC2) opent deze muziek de ogen voor de historische banden tussen de verschillende muziekgenres die in de 20ste eeuw ontstaan zijn.
‘I’ve learned from Taj Mahal, Senegal and Satchmo’ zingt Chris Rea op de derde plaat ‘Louisiana & New Orleans’. We horen Dixieland en second line ritmes maar ook jankende Cajun, door Rea zeer geloofwaardig vertolkt in het Frans. Opnieuw legt hij de link met het heden: ‘Baby come home’ komt al vrij dicht in de buurt van de propere pop die de zanger groot heeft gemaakt.
Op ‘Electric Memphis Blues’ gaat de band daadwerkelijk voluit elektrisch. ‘Born bad’ en ‘Hobo love blues’ zijn archetypische bluesklassiekers, ook tekstueel, en toch ook nieuwe, eigentijdse songs. ‘Pass me by’ drijft zelfs op een reggaebeat, nog een afgeleide van de blues. In ‘Electric Guitar’ betuigt Chris Rea zijn liefde aan de gitaar, het instrument dat hem zo na aan het hart ligt dat hij het ook eert als schilder. De zanger heeft de afgelopen jaren afwisselend in zijn studio en zijn atelier geleefd en deze EarBook is het ideale medium om zijn schilder- en muziekwerk samen te verspreiden. De figuratieve schilderijen, meestal opgebouwd rond een gitaar, staan afgebeeld op de cd-hoezen.
‘Texas Blues’ is een veel zachtere plaat, een voorafspiegeling van wat later country zou worden, en nog later country rock. Je zou zweren dat Ry Cooder in de buurt was, of Gram Parsons. Maar het is ‘Blind Willie’ (Johnson) die ons allemaal geïnspireerd heeft, zingt Chris Rea. “You made us see what we can only dream about.”
De meest herkenbare, populaire blues staat op ‘Chicago Blues’. B.B. King zou zich met plezier in de jamsessies gemengd hebben, ook al primeert het ritme hier op de solo’s. In ‘She’s a whole heap of trouble’ flirt Rea met het gitaartje uit ‘Kiss’ van Prince, andermaal een knipoog naar latere muzikale ontwikkelingen. De zevende plaat is een verzameling van ‘Blues ballads’ en valt na de opwinding en de variatie van wat we tot nu toe gehoord hebben eerder saai uit. Chris Rea is plots een nachtclubzanger geworden en laat zich begeleiden door een drummer die haast uitsluitend de borsteltjes hanteert. Romantische zielen zullen door de fragiele saxofoonklanken vast ontroerd worden maar een volledige cd was voor deze subcategorie niet nodig geweest. Cd 8, ‘Gospel, Soul & Motown’, bevat trouwens nog meer ballades, naast nummers die zo op de hitalbums uit de jaren ’80 hadden kunnen staan maar ook onvervalste soulsongs opgesmukt met kora-klanken. ‘Let me in’ is zuivere JJ Cale. Niet de meest authentieke, wel de meest gevarieerde plaat.
‘Celtic & Irish Blues’ begint met een lange uitgesponnen instrumentale compositie, Mark Knopfler goes folk, en die melancholische vibraties doordringen het hele album. We herkennen traditionele Engelse wijsjes, een flard Pogues, vioolklanken die zich rond het gitaarwerk strengelen, Chris Rea die wegdroomt en terugdenkt aan zijn kinderjaren. Ook dat is de blues.
‘Screw you and your deep blue sea’: het is de meest opvallende titel op de tiende plaat, een verwijzing naar Rea’s verleden als succeszanger. ‘Latin Blues’ omvat zowel reggae (het beklemmende protestlied ‘Hey gringo’) als rumba (het al even schrijnende ‘Immigration blues’), bossanova, salsa, chachacha en echo’s van flamenco, en dat allemaal à la Rea, telkens weer dat rasperige stemgeluid, de teksten eerlijk en poëtisch, de wijze observaties van een man die weet wat het leven te bieden heeft. Een verrassende collectie van zeer aanstekelijke nummers.
En dat geldt eigenlijk ook voor ‘60’s & 70’s’, een verzameling stevige hitsongs zoals Chris Rea die ooit in gedachten moet gehad hebben maar door omstandigheden nooit zo heeft kunnen uitvoeren. ‘Got to be moving’ is zijn ‘You really got me’, ‘My baby told me’ zijn ‘My girl’, ‘Yes I do’ zijn ‘What a fool believes’, en zo roept iedere track herinneringen op aan grote popklassiekers. Maar in essentie wel allemaal blues natuurlijk, zoals Chris Rea die op wonderlijke wijze doet herleven. Opus magnum, tour de force, pièce de résistance: in het Nederlands schiet ons voor ‘Blue Guitars’ alleen het woord meesterwerk te binnen.
